Millî Eğitim Bakanlığı, 21 Temmuz 2025’te yayımladığı Beden Eğitimi ve Spor Dersi Öğretim Programı ile öğrencilerin sadece spor yapan değil, aynı zamanda spor kültürünü içselleştiren bireyler olarak yetişmesini hedefliyor.
Program, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” çerçevesinde; sağlıklı yaşam, aktif katılım ve kültürel değerlerin korunması gibi temel amaçlarla kurgulanmış.
Program, Ortaokul düzeyindeki öğrenciler için;oyunlar, etkinlikler ve çeşitli spor deneyimleri yoluyla bedensel farkındalık kazanmasını hedefler.
ÜÇ TEMEL SÜTUN
Yeni müfredat, liselerde üç ana tema üzerine oturtulmuş… Şöyle ki…
Zindelik ve Fiziksel Aktivite: Öğrencilerin günlük yaşamda hareketli ve sağlıklı alışkanlıklar edinmesini destekliyor.Spor Eğitimi: Temel becerilerden takım oyunlarına, kurallardan stratejilere kadar geniş bir yelpazede spor deneyimi sunuyor.Spor Kültürü: Fair play, olimpizm, spor ahlakı ve toplumsal değerlere odaklanarak sporu bir yaşam kültürüne dönüştürmeyi amaçlıyor.Söz konusu temalar çeşitli sınıf seviyelerinde, sayıları ve süreleriyle birlikte belirtilmiş.
Örneğin, 9. sınıfta Zindelik ve Fiziksel Aktivite: 2 çıktı, 10 saat (%14);
Spor Eğitimi: 4 çıktı, 52 saat (%72); Spor Kültürü: 3 çıktı, 6 saat (%9) ve okul temelli planlama için 4 saat (%5) ayrılmış; toplam 9 çıktı ve 72 ders saati .
Ortaokullarda ise Program 5-8. sınıflarda, öğrencinin gelişim düzeyine göre aşamalı temalar içerir. Örneğin:
5. sınıf: Hareket ve zindelik, iş birliği oyunları6. sınıf: Hedef oyunları ve kültürel oyunlar7. sınıf: File-duvar oyunları, macera etkinlikleri8. sınıf: Spor eğitimi, turnuva ve spor şenliği uygulamaları
Bu yapı, öğrencinin spora ve sağlıklı yaşama yönelik kademeli farkındalık ve beceri gelişimi sağlamayı hedefler.
ÖĞRENCİ MERKEZLİ UYGULAMA
Program, klasik “sıraya dizilip ısınma hareketi yapma” mantığının ötesine geçiyor. Öğrencilerin aktif katılımını öne çıkarıyor ve farklılaştırılmış öğretim anlayışıyla bireysel farklılıklara dikkat çekiyor. Öğretmenlere ise dersleri okulun imkânlarına ,öğrencilerin ilgi ve yeteneklerine göre esnetme fırsatı tanıyor.
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE YENİ YAKLAŞIM VE UYGULAMA ESASLARI
Öğrenciyi merkeze alan, aktif katılımı destekleyen yöntem ve teknikler kullanılması bekleniyor.Süreç odaklı değerlendirme, performans görevleri, ölçme araçlarının çeşitlendirilmesi (dereceli puanlama, gözlem formları, öz ve akran değerlendirmesi gibi) öne çıkıyor .Zümre öğretmenleri, öğrenme farklılıklarına göre materyalleri uyarlayabiliyor; ilgi ve yeteneklere göre okul dışı sportif faaliyetlere yönlendirme de belirtilmiş.
Değerlendirme yalnızca “fiziksel başarı”ya göre yapılmaz. Öğrencinin:
Katılımı,Çabası,Sorumluluk alma becerisi,İş birliği ve iletişimi
---gibi süreç odaklı yönleri de dikkate alınır. Performans görevleri, gözlem formları ve öz değerlendirme araçları sıkça kullanılır.
SPORUN GELECEĞİNE AÇILAN KAPI
Program, gençlere sadece spor becerisi kazandırmayı değil, aynı zamanda sağlıklı yaşam bilinci, toplumsal sorumluluk ve spor diplomasisi gibi geniş ufuklar kazandırmayı hedefliyor.
Bu yönüyle beden eğitimi dersini “saha içinde ter dökmek”ten çok daha fazlasına dönüştürüyor: Spor, artık hayatın her alanına taşınan bir kültür haline geliyor.
Yeni beden eğitimi programı, hem sporcu ruhu hem de sağlıklı yaşam kültürünü merkeze alarak, gençleri geleceğe hazırlayan kapsamlı bir yol haritası sunuyor.
SAHADA UYGULAMA, UYGULAMADAN GERİ BİLDİRİM-
Taslak hâlinde yayınlanan program, Mayıs 2025’ten itibaren görüşe açıldı ve bu alanda sıkı bir “birlikte olalım” çağrısı var. Bakanlık, öğretmen ve sahadaki uygulayıcıların görüşlerini bekliyor.
Yani “Ben buradayım, koşuyorum ama bazen topa değil duvara korkuyla çarpıyorum” diyen öğretmenlerin sesi ciddi anlamda önemli!
DEĞERLENDİRME, ARTILAR VE –ACABA-LAR
Artılar
Bütüncül Yaklaşım: Beden ve ruh birlikte düşünülüyor, sporla karakter inşa ediliyor.Kapsayıcılık: Farklı ilgiler ve yeteneklere yer var. Her beden “koşan bir şampiyon” olsun.Esneklik ve Öğretmen Katılımı: Sahadan gelen yorumlara açık; adaptasyon imkânı büyük.
ELEŞTİREL YAKLAŞIMLAR
Uygulamada Zorluklar:Teorik olarak muhteşem, ama öğretmenlerin yükü artabilir, sahada “zamanda geride kalmışlık” hissi oluşabilir.Evrak işi çok.
Öğretmen Kılavuzları Şart: Beden eğitimi için bize net, pratik bir öğretmen kılavuzu lazım“dümdüz bir oyun listesi” değil, ama “Nasıl Yapılır?” rehberi olmalı .
Zaman: Program sahada en az bir ay boyunca askıda kalmalı; görüşler toplanıp işlenmeli, aceleye gelmeden programlanmalı.
Türkiye Yüzyılı’nda Beden Eğitimi
SIRADAN BİR DERS DEĞİL, HAYATIN TA KENDİSİ OLMALI
Marifet öğrenmekte mi, öğretmekte mi olduğu tartışılabilir; ancak Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Beden Eğitimi dersinin sadece fiziksel bir etkinlik alanı değil, aynı zamanda kültürel, sosyal ve eğitsel bir disiplin olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Bu doğrultuda, ilkokullarda da Beden Eğitimi derslerine alanın uzmanı olan Beden Eğitimi öğretmenlerinin girmesi büyük önem taşımakta.
Hem öğrencilerin fiziksel gelişimini hem de spor kültürünü içselleştirmesini sağlamak açısından son derece önemlidir. Çünkü çocuklara hareketin, paylaşımın ve sağlıklı yaşamın temelleri, bu bilinci taşıyan eğitimciler aracılığıyla kazandırılabilir.
GÖKSEL ALİ ARGUN - NOKTA GAZETESİ