BİR SANTRAFORUN HİKÂYESİ!

Kartepe’nin henüz Kartepe olmadığı, herkesin ona hâlâ “Keltepe” dediği yıllardı…

1992 yazıydı. Bölgenin en önemli organizasyonlarından biri olan Keltepe Turnuvası düzenleniyordu. Derbent sahasında oynanan maçlar, bugünün profesyonel atmosferlerini aratmayacak kadar heyecanlı ve çekişmeliydi.

 

Balabanspor’da oynayan arkadaşlarım beni turnuvada takımlarında görmek istediklerini söylediler.

Tekliflerini kabul ettim ve yaz boyunca unutamayacağım bir futbol serüveninin içine girdim.

Takımımız, dönemin amatör futbol standartlarının oldukça üzerinde oyunculardan oluşuyordu.

Özellikle orta saha ve savunma hattımız son derece güçlüydü.

Böyle bir kadronun içinde bana da hücum hattında, santrafor pozisyonunda görev düştü.

 

Oysa ben klasik anlamda bir santrafor değildim.

 

Uzun boylu, sırtı dönük oynayan, hava toplarında üstünlük kuran bir golcü profilinden çok; bugün futbol literatüründe “Sahte 9” olarak tanımlanan oyuncu tipine daha yakındım. Geriye gelip oyun kurmayı seven, boşluk bulan ve bitiriciliğini kullanan bir hücum oyuncusuydum.

 

Turnuva boyunca attığım gollerle takımımıza katkı sağladım ve sezon sonunda şampiyonluğa ulaştık.

 

Asıl hikâye ise bundan sonra başladı.

 

Takımı bozmak istemeyen yönetici ağabeylerimiz, aynı kadroyla yeni sezonda 1. Amatör Lig’de mücadele etmeye karar verdiler. O dönem üniversite eğitimim nedeniyle İstanbul’da bulunuyor ve aynı zamanda başka bir takımda futbol oynuyordum. Ancak Balabanspor ile anlaştık ve sezona birlikte başladık.

 

Yine kaliteli oyunculardan oluşan güçlü bir kadromuz vardı.

 

Ben yine en uçta oynuyordum.

 

Sezon sonunda takımımız şampiyon olamadı belki ama takım arkadaşlarımın katkısı sayesinde 30 gol attım, gol kralı oldum ve yılın futbolcusu seçildim.

 

Bugün geriye dönüp baktığımda bunun yalnızca attığım gollerle açıklanamayacağını düşünüyorum.

 

Çünkü santraforluk sadece gol atmak değildir.

Santrafor, futbolun son cümlesidir.

 

SANTRAFOR

Santrafor, futbolda takımın en ileri ucunda oynayan, temel görevi gol atmak olan oyuncuya verilen addır. İngilizcedeki “centre forward” (merkez forvet) teriminden gelir.

 

    Santraforun temel görevleri

 

• Gol atmak
• Rakip Ceza sahasında doğru zamanda doğru yerde olmak
• Gelen ortaları ve pasları değerlendirmek
• Rakip savunmayı meşgul etmek
• Savunma arkasına koşular yapmak
• Topu ileride tutmak

 

Bir santraforda öne çıkması gereken temel özellikler şunlardır:

• Bitiricilik: Ceza sahası içinde veya dışında, bulduğu gol fırsatlarını en az hatayla gole çevirme yeteneği.(Şut ve kafa vuruşu ile)
• Fiziksel Güç ve Hava Hakimiyeti: Defans oyuncularıyla mücadele edebilme, sırtı dönük oynayıp top saklama ve kafa toplarına hakim olma.
• Hız ve Çeviklik: Savunma çizgisini aşmak için ani deparlar atabilme ve dar alanlarda çalım atabilme becerisi.
• Pozisyon Alma Sezgisi: Topun düşeceği yeri önceden tahmin ederek doğru zamanda doğru noktada bulunma kabiliyeti.

 

        SANTRAFOR TÜRLERİ

 

• Pivot santrafor: Topu saklar, duvar olur .
• Gezgin santrafor: Sürekli hareket eder, boşluk kovalar
• Bitirici santrafor: Az topla çok gol atar
• Sahte 9: Geri gelerek oyunu kurar ve finalde son vuruşu yapar.

 

Santrafor,

hayatta “son sözü söyleyen”,

fırsat geldi mi işi bitiren kişidir.

 

Santrafor geleneği, bir ülkenin ya da kulübün futbola bakışını en net gösteren kavramlardan biridir. Çünkü santrafor, oyunun “son noktasıdır”.

Topu oraya getirirsin, gerisini ona bırakırsın.

 

Türk futbolunda santrafor geleneği:

Türk futbolu tarihsel olarak net 9 numarayı sever.

Yani:

• Ceza sahasında yaşayan
• Fizik gücü olan
• Golü koklayan
• Az pozisyonla çok iş yapan santrafor

 

Uzun yıllar boyunca tercih edilen profil:

 

• Sırtı dönük oynayabilen
• Kafa vuruşu güçlü
• Rakip stoperle boğuşmaktan çekinmeyen
• “Top gelirse gol olur” dedirten oyuncu

 

Değişen oyun, dönüşen santrafor

 

Modern futbolla birlikte:

• Pres yapan
• Oyun kurulumuna katılan
• Kanatlara açılan santraforlar öne çıktı

 

Ama Türkiye’de hâlâ şu cümle geçerlidir:

“İyi oynadık ama santrafor yok.”

 

Bu yüzden Türk futbolunda “çok koşan forvet”ten ziyade “çok gol atan santrafor” makbuldür.

 

Tribün ve santrafor ilişkisi

 

Santrafor:

 

• Gol atarsa kahraman
• Atamazsa ilk eleştirilen
• Ama yine de en çok sabır gösterilen oyuncudur

 

Çünkü tribün şunu bilir:

“Bir gün atar, o gün maçı alır.”

 

 

Herkes pas verir, herkes mücadele eder, herkes koşar. Ama son vuruş anında sorumluluk alan oyuncu santrafordur. Kaçırırsa eleştirilir, atarsa kahraman olur.

 

Bu yüzden santraforun kaderi biraz yalnızlıktır.

 

Sahada en az topa dokunan oyunculardan biri olabilir ama oyunun kaderine en çok dokunanlardan biridir.

 

Hayatta da böyledir.

 

Bazı insanlar çok konuşmaz.

Çok görünmez.

Sürekli ön planda olmaz.

 

Ama kritik an geldiğinde sorumluluk alırlar.

 

İşte onlar hayatın santraforlarıdır.

 

Santrafor Egosu:

Santraforun egosu da çoğu zaman yanlış anlaşılır.

Bu ego kibir değildir.

 

Ceza sahasında top ayağına geldiğinde “Ben atarım” diyebilme cesaretidir.

 

Kaçırdıktan sonra yeniden isteme özgüvenidir.

 

“Bir pozisyon daha verin, yine vuracağım” diyebilmektir.

Çünkü santrafor bilir ki gol atanlar kadar gol kaçıranlar da oyunun içindedir.

 

Önemli olan kaçırmamak değil, kaçırdıktan sonra saklanmamaktır.

 

Bazen  atılan bir  gol ,tabelaya yazılan bir sayıdan çok daha fazlasıdır.

 

Bir şehrin umudu olabilir.

Bir taraftarın yıllarca anlatacağı bir hatıra olabilir.

Bir ülkenin hafızasına kazınabilir.

 

1986 Dünya Kupası’nda Diego Maradona’nın İngiltere’ye attığı ve “Tanrının Eli” olarak tarihe geçen gol, sadece bir gol değildi. Futbolun çok ötesinde anlamlar taşıyan bir simgeydi.

 

Hayatta da bazı davranışlar böyledir.

 

Doğru zamanda gösterilen bir duruş…

 

Uzun bir sessizliğin ardından yapılan bir çıkış…

 

Kritik bir anda verilen bir karar…

 

Tıpkı unutulmaz bir gol gibi hafızalara kazınır.

 

Bu yüzden ben genç oyuncuları izlerken yalnızca teknik özelliklerine bakmam.

Topa nasıl vurduğunu değil, sorumluluğa nasıl yaklaştığını da anlamaya çalışırım.

 

Çünkü santrafor olmak sadece gol atmak değildir.

 

Santrafor olmak;

risk almaktır.

Eleştirilmeyi göze almaktır.

Beklemeyi bilmektir.

Sabırlı olmaktır.

 

Ve en önemlisi…

 

Ayağın titrerken bile o topa vurmayı seçmektir.

 

Belki de hayatın özü budur.

 

Herkes pas verebilir.

Ama herkes son vuruşu yapamaz.

Yazarın tüm yazıları